Tuesday, January 31, 2017

ෆුකුෂිමා – A road to nowhere


නගර තිබුනද නගරවැසියන් නොමැත.නිවෙස් තිබුනද නිවැසියන් නොමැත. පාසල් තිබුනද ඒවා තුල සිසුන් නොමැත. සාප්පු තිබුනද ඒවා වසා ඇත. ස්වයංක්‍රීය වෙළඳ යන්ත්‍ර තිබුන බඩු මිලදී ගැනීමට කිසිවෙකුත් නොමැත. පුළුල් මාවත් තිබුනද වාහන නොමැත. මේ තත්වයන් කෙදිනක කෙසේ වෙනස් වේදැයි හරියටම කීමට කිසිවෙකුත් නොදනී. ෆුකුෂිමා නගරය ලෝකය ඉදිරියට යන මාවතේ අතරමං වී තිබේ.




ඇතුළු වීමට මාර්ග බාධක පසුකර යායුතු අතර ආරක්‍ෂිත ස්ථර කිහිපයක විශේෂ ඇදුම් ඇඳිය යුතුය. වරෙක කාර්ය බහුලව පැවතුන, සශ්‍රීක රටක නගරක දැන් පවතින්නේ සොහොන් බිමකද නොමැති පාළු නිහැඬියාවකි. 

සියල්ල වෙනස් කලේ වසර 6කට පෙර අනපේක්ෂිත සිදුවීමකි.


දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 2.40 PM

ෆුකුෂිමා-දයි-1 බලාගාරය විශාලතම න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාරයකි. මෙය 1971 තැනීම ආරම්භ කල GE බලාගාරයකි. යුරේනියම්-235 නය්ෂ්ටික විකන්ඩනයෙන් ක්‍රියත්මක වේ. සමහර යුරේනියම්-235 පරමාණු ස්වයංසිද්ධව විඛණ්ඩනය වේ.  එහිදී එම පරමාණුවේ  න්‍යෂ්ටිය දෙකට කැඩෙමින් තවත් විශාල ශක්තියක්ද නියුට්‍රෝන 3ක් ද නිකුත් කරයි. ඒ නියුට්‍රෝන 2 තවත් යුරේනියම්-235 පරමාණු 2ක් සමග ගැටී ප්‍රතිකියාව ඉදිරියට ගෙනයයි. මෙය න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ලෙස හැදින්වේ. මේ සදහා fuel rods තුල ප්‍රශස්ත යුරේනියම්-235 ප්‍රමාණයක් තිබිය යුතුය.



න්‍යෂ්ටික බලාගාරයක්  න්‍යෂ්ටික බෝම්බයකින් වෙනස් වන්නේ ප්‍රතික්‍රියාවේ අඩු වේගය සහ පාලනය කිරීමට ඇති හැකියාව මගිනි. ප්‍රතික්‍රියාව ඉදිරියට ගෙනයන්නේ ප්‍රතික්‍රියාවේ එක් පියවරක් මගින් නිදහස් කරනා නියුට්‍රෝන තවත් යුරේනියම්-235 පරමාණුවල ගැටී මීලග පියවර දාමයක් සේ සිදුවීමෙනි. ප්‍රතිකිරියාවෙන් නිකුත් වෙන නියුට්‍රෝන බෝරෝන්-10 control rods මගින් අවශෝෂණය කරගැනීමෙන් දාම ප්‍රතිකියාව පාලනය කිරීම හෝ අවසන් කිරීම කල හැකිය. 

මේ මොහොත වන විට ෆුකුෂිමා බලාගාර දෙකෙහිම න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවන් සියල්ලම ඉතා නිවැරදි පාලනයකින් යුතුව ක්‍රියාත්මක වේ. කිසිදු වරදක් සිදුවීමට ඉඩක් නැත.

දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 2.46 PM




යුරේසියානු භූ තැටිය සහ පැසිෆික් භූ තැටිය ගැටෙන්නේ ජපානයේ ඉතිහාසයේ වාර්තාගත බලවත්ම භූ කම්පනය සිදුවෙමිනි. එය Mw පරිමාණයෙන් 9.0 ලෙස වාර්තා වේ. භූ කම්පනය කිසිවෙකුත් නොසිතන ලෙසින් අතිශය තීව්ර වෙන අතර විනාඩි 6 ක කාලයක් පවතී. බලවත් කම්පනය නිසා ජාතික විදුලි බලය පද්ධතිය කැඩී යාමෙන් බලාගාරයේ විදුලිය විසන්ධි වී තිබේ.

මේ GE බලාගාරය සැලසුම් කරතිබෙන්නේ භූ කම්පන අවස්ථාවක ස්වයන්ක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන පද්ධතියක් මගින් ආරක්ෂාකාරී වීමටයි. එය "Safety Control Rods Activation Mechanism" (SCRAM) ලෙස හැදින්වේ.



SCRAM පද්දතිය මගින් ෆුකුෂිමා-දයි-1 සහ ෆුකුෂිමා-දයි-2 බලාගාර වල න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාව තප්පර ගණනක් තුල නවතා සම්පූර්නයෙන්ම දමනු ඇත. මේ පද්ධති දිනපතා පරීක්ෂා කරනු ලබන අතර කිසිදු වරදක් සිදුවීමට ඉඩක් නැත.





දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය :ශිබුයා, ටෝකියෝ නගරය, ජපානය. වෙලාව : 2.46 PM





වත්සලා සිටින්නේ යොකොහම විශ්වවිද්‍යාලය හවුලේ පවත්වාගෙන යන පර්යේෂණාගාරයක වැඩ කිහිපයක් කරමිනි. තට්ටු 15 ක ගොඩනැගිල්ල තුල ඇය සිටින්නේ 12 වෙනි තට්ටුවේ යි. භූ තැටි 3ක් මත පිහිටා ඇති ටෝකියෝ නගරයේ අප්‍රමාන සුළු කම්පනයන් සිදුවෙන බැවින් එය එතරම් ගණන් ගතු යුතු නැත.



නමුත් මේ කම්පනය එන්න එන්නම දැඩි වේ. ඇය ජපන් සිසුන් අනුගමය කරමින් මේසයක් යටට රිංගා ගනී. එමගින් හිස මතට යමක් වැටීමෙන් සිහි මුර්ච්ඡා වීමෙන් පසුව සිදුවන අනතුරකින් වැළකිය හැකි වෙනු ඇත. ගොඩනැගිල්ල දුන්නක් මෙන් දෙපසට පැද්දෙන අතර විදුලි පහන්ද සිවිලිමද කොටස් කඩා වැටෙමින් තිබේ.





භූ කම්පනය ඉතා දීර්ඝ වෙන අතර ගොඩනැගිල්ලට පැද්දීම දරාගත නොහැකි සීමාව වැඩි දුර නොවේ. බොහෝ විට පණපිටින් පිටවීමට නොහැකි වනු ඇති අතර දැන් සිදුවේ තිබෙන්නේ කිසීවෙකුට සමුදීමෙන් තොරව මරණයට පත්වීමටයි. ජීවිතය රැක ගැනීමට කල හැකි කිසින් ඇය නොදන්නා අතර ඇය සමග සිටින කිසිවෙකුත් කල හැකි කිසිවක් නොදනී. 



දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 3.02 PM



SCRAM පද්ධතීන් මගින් න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතිකියාව සම්පූරණයෙන් අවහිර කර ඇති බවට ෆුකුෂිමා බලාගාර වලින් තහවුරු කරනු ලබයි. 

න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතිකියාව අවසන් වුවද සියල්ල අවසන් නොවේ. න්‍යෂ්ටික ප්‍රතිකියාවෙන් සැදුණු අස්ථායි විකිරණශීලී අතුරුඵල ප්‍රතික්‍රියා ගාරය තුල තිබේ. ඒවා විකිරණ නිකුත් කරමින් තවදුරටත් ක්ෂය වී යනු ඇත. එය decay heat ලෙස හදුන්වයි.  "Decay heat" තාපය ඉවත් කිරීමට තව දුරටත් පැය 24 - 100 දක්වා කාලයක් සිසිලන පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක විය යුතුය. අවශ්‍ය විදුලිය බලාගාර වල ඇති ඩීසල් විදුලි ජනක මගින් ලබාදෙනු ඇත. එවැනි විදුලි ජනක 8 ෆුකුෂිමා-දයි-1 බලාගාරයේ තුල තිබේ. ෆුකුෂිමා-දයි-2 බලාගාරය තුලද එවැනි සංඛාවක් තිබේ.


බලාගාරය ආරක්ෂිතව නිවා දැමීමේ සැලසුම් කර ඇති සම්මත ක්‍රියාපිළිවෙත ක්‍රියාත්මක වේ. ටෝකියෝ විදුලි සමාගම විසින් එය නිල වශයෙන් රජයට දන්වා සිටී. සියල්ල හොදින් සිදුවේ.

මේ පද්ධති දිනපතා පරීක්ෂා කරනු ලබන අතර කිසිදු වරදක් සිදුවීමට ඉඩක් නැත.




මේ වන විට සුනාමි අවධානමක් ප්‍රකාශකර ඇත. ජපන් කාලගුණ ඒජන්සියට අනුව සුනාමි රල අඩි 10 පමණ උස වනු ඇත. බලාගාර පිහිටා තිබෙන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිය අඩි 30ක් උසිනි. බලාගාරයට සුනාමි රල වැදීම වැලක්වීමට අඩි 30ක ශක්තිමත් බැම්මක් ඉදි කර තිබේ. සියල්ල ආරක්ෂිතව පවතී. සේවකයන් වෙතට ලැබී ඇති හදිසි ආරක්ෂක උපදෙස් මැනුවල අනුව නිවැරදිව කටයුතු සිදුවෙම්න් පවතී. 


දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 3.27 PM






බලාගාරයේ සිට සුනාමි රල නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින සේවයකන් පවසන්නේ අති විශාල සුනාමි රල 4 ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් එමින් පවතින බව පෙනෙන බවයි. සුළු මොහතකින් කඩා වදින්නේ කිසිවෙකුත් නොසිතූ විරූ අඩි 50ක අතිවිශාල බලවත් සුනාමි රළකි. කෙතරම් බලවත් ද යනු, මිනිස් ඉතිහාසයේ කිසිවෙකු නොසිතූ විරූ බොහෝදේ සිදුවිය හැකි බව ලෝකයටම පසක් කල අතිශය වියරු සුනාමි රළකි.

...............................................................


කලින් ලිපියේ අදහස් දැක්වූ සැවොම ෆුකුෂිමා සිදුවීම ගැන දැනගැනීමට උනන්දු අය මෙන්ම, තාක්ෂණික දේ ගැන උනන්දු අයයි. එබැවින් නැවත මුල සිට සිදුවීම ගැන ඉතා සුළුවශයෙන් තාක්ෂණික කරුණු ලියා තිබේ. ෆුකුෂිමා සිදුවීම එදා සිට අද දක්වා අතිශය සංකීරණ කතාවක් තිබෙන නමුත් මම ලිවීමට උනන්දු වන්නේ මම දන්නා ඉතා සරල සිදුවීම් කිහිපයක් සහ මාධ්‍ය වාර්තා කල ප්‍රධාන සිදුවීම් පමණි. මෙම සිදුවීම් සිංහලෙන් ලියා තැබීම මිස කිසිවෙකුට හෝ කිසියම් ආයතනයකට හෝ කිසියම් රටකට අපහසු තාවයක්  ඇතිකිරීමේ අරමුණක් මෙහි නොවේ. ලියා ඇති දේ වලින් කිසිවෙකුට හෝ කිසියම් ආයතනයකට හෝ කිසියම් රටකට අපහසු තාවයක් ඇතිවේ නම් ඒ ගැන හෘදයංගවම කණගාටුව පලකරන අතර එවැනි දේ පෙන්වා දුනහොත් අදාළ කොටස් ඉවත් කිරීමට සම්පූර්ණයෙන්ම එකග වෙමි.    






Friday, January 27, 2017

මිනිස් ඉතිහාසයේ පලමුවතාවට වියරු න්‍යෂ්ටික බලයටත්, වියරු භූ ගර්භ බලයටත්, හයිඩ්‍රජන් වායුවේ වියරු පිපිරුම් බලයටත් එකවර මුහුණ දුන් - Fukushima 50

දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 3.40 PM






මේ සිදුවී තිබෙන්නේ ජපානයේ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම විශාලම භුමිකපාවයි. බිහිසුණු සුනාමි ඛේදවාචකයකින් දරුවන් ඇතුළු මිනිසුන් 16,000 – 19,000 අතර ගණනක් මියගොසිනි. උදෑසන තිබු නගරය මේවන විට අතිවිශාල සොහොන් බිමකි. විදුලි බලය සම්පූර්ණයෙන්ම ඇනහිට තිබේ. බොහෝ දෙනෙකු මෙවැනි දීර්ඝ විදුලි බිඳවැටීමේ අත්දැකීමක් ලබන්නේ ජීවිතයේ පළමු වතාවටයි. පවුලේ අය තවම ජීවත් වේදැයි නොදනී. දැවැන්ත ඛේදවාචකයකි. ඇත්තෙන්ම මේ මහා අර්බුධයක ආරම්භය පමණි.

..


..



දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : සෙන්දයි නගරය, ජපානය. වෙලාව : 8.30 PM







තකියුකි ඉනගකි, (Takiyiki Inagaki) සාමාන්‍යධිකාරී, නඩත්තු අංශය, ෆුකුෂිමා-දයි-ඉචි න්‍යෂ්ටික බලාගාරය





මසඔ යෝශිද, (Masao Yoshida) පාලක, ෆුකුෂිමා-දයි-ඉචි න්‍යෂ්ටික බලාගාරය 


යුරේනියුම් ටොන් 80 පමණ පමණ ඇති ෆුකුෂිමා-දයි-ඉචි න්‍යෂ්ටික බලාගාරයේ පළමු ප්‍රතික්‍රියාගරය විලීන වීමේ පළමු පියවර දැනටම ආරම්භ වී තිබේ. ෆුකුෂිමා-දයි-ඉචි න්‍යෂ්ටික බලාගාරයේ තිබෙන යුරේනියම්-235 ටොන් 300 ක පමණ විකිරණ වායුගෝලයට මුසු වීමේ පළමු පියවර දැන් දැන් සිදුවේ.

ෆුකුෂිමා-දයි-නී බලාගාරයේ ප්‍රතික්‍රියාගර 6 විලීන වීම මීලග මොහොතේ ආරම්භ වනු ඇත.

මේ සිදුවෙමින් පවතින්නේ ලෝකයේ ඉතිහාසයේ සිදුවූ විශාලතම නෂ්ටික අනතුර වූ ශේනෝබිල් අනතුර තරම් හෝ හෝ ඊටත් වඩා බිහිසුණු අනතුරකි.

දිනපතා පුහුණු, සතිපතා පෙරහුරු කිසිවකින් මේ වන විට පලක් නැත. මේ උදාවී තිබෙන්නේ කිසිවෙකු කිසිදින නොසිතු අර්බුධයකි. කිසිවෙකු ඊට මුහුණදිය යුතු අකාරය නොදනී. එය අදුරු සොහොන් බිමකි. විදුලිබලය හෝ දුරකථන ද එකසේ ක්‍රියාත්මක නොවේ. සැවොම අසරණ වී සිටී.

ගෙවෙන සෑම මොහොතකම න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්රියාගාර වල පීඩනය වැඩිවෙන අතර ලෝකයේ සිදුවිය හැකි විශාලතම න්‍යෂ්ටික අනතුරට වඩා ලංවෙමින් පවතී.

ටෝකියෝ විදුලි සමගම හෙවත් TEPCO වෙතින් හරි උපදෙසක් නොලැබේ. එමෙන්ම බලවත් පසු කම්පන සිය ගණනක් තවමත් සිදුවේ. 

ඔවුන් සටන් කරන්නේ ඇසට නොපෙනන සතුරෙකු වන න්‍යෂ්ටික විකිරණ නිකුත් කරන පාලනයක් නොමැති නෂ්ටික බලාගාරයක් සමගයි.

මේ බලවත් අනතුර වලක්වාගැනීමට යමක් කලයුතු වුවත්, කුමක් කල යුතුද කෙසේ කලයුතුද යන්න කිසිවෙකු නොදනී. 

It becomes darker and darker. A terrifying situation. We are fighting with invisible enemies, out of control reactors. We face a nuclear meltdown disaster.  (Takiyiki Inagaki)

..


..

දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : අන්තර්ජාතික සිසු නිවස්නය, යොකොහම ජාතික විශ්විද්‍යාලය, යොකොහම නගරය, ජපානය. වෙලාව : 8.45 PM






වත්සලා රණසිංහ (Wathsala Ranasinhe) මෙනවිය යොකොහම ජාතික විශ්විද්‍යාලයේ පශ්චාත් උපාධි සිසුවියකි. සිදුවූ ඛේදවාචකය යොකොහම දක්වාම කැළඹීමට පත්කර තිබේ. විදුලි බලය තවම ස්ථායි නැත. ටෝක්යෝ නගරයට න්‍යෂ්ටික විකිරණ ඇතුළු වීමේ අවධානම සමගම සමහර විදේශිකයන් රට හැර යාමට දැනටම පටන්ගෙන තිබේ.

වෙළඳසල් වල තිබෙන්නේ දිගු පෝලිම්ය. මිනිසුන් ආහාර මත්පැන් දුම්වැටිද ආදී සුඛෝපබෝගී භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමට දිගු පෝලිම්වල සිටී. තවම කිසිදු කලබලයක සේයාවක් ජනතාව අතර නැත. කිසිවෙකු පෝලිම පැනීමට හෝ සිතන්නේ නැත. ජපන් ජනතාව උපතේ සිට පුහුණු කර තිබෙන්නේ මෙවැනි අනතුරකට මුහුණ දීමටයි.

කෙසේ වුවද ජීවිතය රැකගැනීම අතිශය අසීරු අවස්ථාවකදී ජපන් මිනිසුන් කෙසේ හැසිරේ දැයි වත්සලා බියට පත්වේ. ශිෂ්ටාචාර ගත මිනිසුන් වුවද එවැනි අවස්ථාවක තිරිසනුන් මෙන් හැසිරිය හැකි බව ඇය කියවා තිබේ.

අවශ්‍ය විටෙක රටින් පිටවීමට සුදානම් වී සිටින ලෙසද, ඒ සඳහා අවශ්‍ය නැවත ඇතුල් වීමේ අවසරය (Re-entry permit)  ලබාගෙන තබාගන්නා ලෙස ඇයට ශ්‍රී ලංකාවේ ඥාතීන්ගෙන් උපදෙස් ලැබේ.

Dear Professor, I am really worried about the current situation. Tomorrow, I am going to take the re-entry permit. (Wathsala Ranasinhe)

..

..



දිනය: 2011.03.11 ස්ථානය : ටෝකියෝ නගරය, ජපානය. වෙලාව : 9.00 PM





Naoto Kan, The Prime-minister of Japan.
   

ජපානයේ අගමැති නඔතො කාන් මත තිබෙන්නේ අතිශය බරපතල වගකීමකි. ෆුකුෂිමා බලාගාර දෙක සමග විකිරණශීලී යුරේනියම්-235 ටොන් අටසියයක් පමණ වාතයට මුසුවීමේ අනතුර ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී.

එතරම් විකිරණ ප්‍රමාණයක් වාතයට මුසුවුවහොත් සෙන්දයි සිට ටෝකියෝ දක්වා හෝ ඊටත් වඩා ප්‍රදේශයක් සම්පූරණයෙන්ම මිලියන 50 ක් පමණ ජනතාව ඉවත් කලයුතුය. මිලියන 50 යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සම්පූර්ණ ජනගහනය මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි ජනගහනයකි. වර්ෂ 1600 සිට ප්‍රධාන නගරය වූ ටෝකියෝව දශක කිහිපයකට අතහැරීමට සිදුවනු ඇත. ඊට හොදම උදාහරණය රුසියාවේ ශේනොබිල් නගරය අඩුම තරමේ වසර 600 ක්වත් යනතුරු අතහැර දැමීමට සිදුවීමයි.

යමක් කල යුතු වුනත් ඒ කුමක්දැයි කෙසේදැයි කිසිවෙකුත් නොදනී. ජපානයේ අගමැති නඔතො කාන් මුහුණ දෙන්නේ මිනිසා ශිෂ්ටාචාර ගතවූ දින සිට මිනිස් ඉතිහාසයේ කිසිදු රාජ්‍ය නායකයෙක් මුහුණ නොදුන් ප්‍රධන නගරය හිස්කිරීමේ අවධානමටයි.     

හදිසි අවස්ථාවක නිවැරදි තීරණයක් ගැනීමට ජීවිත කාලය පුරාවට ඔහු පුහුණු කර තිබුනද ලැබෙන තොරතුරු වැරදි නම් ඒ තීරණය ගැන විශ්වාසයක් තිබිය නොහැක.

අගමැති නඔතො කාන් යනු Tokyo Institute of Technology හි Applied Physics උපාධි දාරියෙකි. ඔහු න්‍යෂ්ටික විද්‍යාව ගැන දැනුවත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකකි. කිසිදු තොරතුරක් විශ්වාස කල නොහැකි මට්ටමේ පවතී නම් රාජ්‍ය නායකයා වශයෙන් ඔහුට සිදුවන්නේ න්‍යෂ්ටික විකිරණ නිකුත් කරන පාලනයක් නොමැති නෂ්ටික බලාගාරයක් වෙත ගොස් සියසින් තොරතුරු දැනගැනීමටයි. වගකීමෙන් යුතු රාජ්‍ය නායකයෙක් වශයෙන් අගමැති නඔතො කාන් තීරණය කරන්නේ පාලනයකින් තොරව පවතින අනතුරුදායක ෆුකුෂිමා බලාගාරය වෙත හැකි ඉක්මනින් ගොස් පරීක්ෂා කිරීමටයි.




ලෝකයේ දසදෙසින් කණගාටුව පලකරිමින් නිකුත් කැරෙන පණිවුඩ ජපානය වෙත ගලා එමිත් තිබේ. වරෙක ලෝකය යටත් කර ගැනීමට තැත්කළ තාක්ෂණයෙන් අනූන ශ්‍රේෂ්ඨ ජාතියක අනාගතය අවිනිශ්චිත තත්වයක පවතී. 


If Tokyo need to be evacuated, I fear entire nation of Japan will be paralyzed by chaos, for quite long time. (Naoto Kan, The Prime-minister of Japan.)

..


What it takes to save the country ? Bravery-Honor-Sacrifice – The Fukushima 50.







ඇත්තෙන්ම ඔවුන් වියරු නය්ෂ්ටික බලයටත්, වියරු භූ ගර්භ බලයටත්, හයිඩ්‍රජන් වායුවේ වියරු පිපිරුම් බලයටත් එකවර මුහුණ දෙමින් සිටී. මිනිස් ඉතිහාසයේ කිසිවෙකුත් මේ වියරු බලයන් සියල්ලට එකවර මුහුණ දී නැත.